Een belangrijk probleem voor het ras

Maagkanker is helaas een belangrijk probleem en een potentiële bedreiging voor de Belgische Herder.

Inventarisaties laten volgens de onderzoekers zien dat de frequentie ondanks de huidige selectie niet lijkt te dalen en mogelijk zelfs stijgt.

Selecteren is bovendien lastig doordat de aandoening vaak pas op latere leeftijd optreedt en de overerving complex is.

Verzamelen van gegevens

Er wordt voortdurend gewerkt aan het verzamelen van gegevens van honden die aan maagkanker lijden.

Daarbij wordt geprobeerd om de diagnose zo betrouwbaar mogelijk vast te leggen, omdat onderzoek op basis van alleen vermoedens minder betrouwbaar is.

Ook gevallen waarbij maagkanker wordt vermoed, worden niet genegeerd. Inmiddels is hierdoor een omvangrijke database ontstaan.

Endoscopie en diagnostiek

Om eigenaren van honden met verdenking op maagkanker te ondersteunen, worden endoscopieën uitgevoerd bij het Veterinair Specialistisch Centrum “De WagenRenk”.

Volgens de aangeleverde informatie kregen eigenaren die via een van de twee Belgische Herderverenigingen werden verwezen de scopie voor de helft van de prijs.

DNA-database

Dankzij de inzet van eigenaren, vrijwilligers en onderzoekers is inmiddels een grote hoeveelheid DNA-materiaal beschikbaar.

Daarnaast is DNA aanwezig van onder andere nestgenoten, ouderdieren en honden met andere aandoeningen.

Literatuuronderzoek

Om meer inzicht te krijgen in maagkanker in al zijn facetten is een uitgebreide literatuurstudie uitgevoerd.

Dit heeft geleid tot een reviewartikel waarin ook kennis over maagkanker bij mensen is meegenomen en vergeleken met de situatie bij honden.

Deze vergelijking levert aanvullende inzichten op in factoren die mogelijk relevant zijn voor de Belgische Herder.

Vragenlijsten en risicofactoren

Naast genetische belasting worden ook andere mogelijke risicofactoren onderzocht.

Hiervoor wordt gebruikgemaakt van vragenlijsten. Daarmee proberen de onderzoekers beter inzicht te krijgen in factoren die mogelijk wel of juist geen invloed hebben op het ontwikkelen van maagkanker.

Nieuwe publicaties

Er wordt gewerkt aan publicatie van onderzoeksresultaten over:

• klinische gegevens van de honden;
• factoren die mogelijk invloed hebben op het ontstaan van maagkanker;
• overleving;
• verschillen op weefselniveau.

Zodra deze resultaten gepubliceerd zijn, zal volgens de tekst ook een samenvatting beschikbaar worden gemaakt voor leden.

Het genetische onderzoek

Een belangrijk deel van het onderzoek richt zich op de genen en genetische factoren die mogelijk betrokken zijn bij maagkanker bij Belgische Herders.

Er is een genoomscan uitgevoerd op:

Hierbij wordt het coderende DNA van aangedane en niet-aangedane dieren met elkaar vergeleken.

Verschillen in genetische markers kunnen aanwijzingen geven voor relevante gebieden in het genoom.

Vervolgonderzoek naar kandidaatgenen

De gevonden gebieden zijn vervolgens verder onderzocht in twee nieuwe groepen Belgische Herders, bestaande uit lijders en controledieren.

Ook zijn zogenaamde kandidaatgenen binnen deze gebieden onderzocht.

Uitbreiding van de genoomscan

Inmiddels zijn er voldoende monsters beschikbaar om de genoomscan verder uit te breiden.

Er wordt gewerkt aan een nieuwe vergelijking met nogmaals:

Door de grotere onderzoeksgroep neemt de statistische kracht van de analyse toe. Dit kan mogelijk helpen om nauwkeuriger in te zoomen op relevante genetische gebieden.

Volledig DNA vergelijken

Een volgende stap is het volledig uitlezen en vergelijken van zowel coderend als niet-coderend DNA.

Daarbij wordt gekeken naar:

• een gezond dier;
• een hond met maagcarcinoom;
• tumormateriaal.

Door het DNA letter voor letter te vergelijken hopen de onderzoekers nieuwe aanwijzingen te vinden.

Niet alleen genetica

Voor de toekomst wordt niet uitsluitend naar genetische oplossingen gekeken.

Ook andere mogelijkheden kunnen mogelijk op kortere termijn winst opleveren, bijvoorbeeld:

• betere of eerdere diagnostiek;
• nieuwe manieren om ziekte eerder op te sporen;
• mogelijkheden om behandeling te verbeteren;
• verzamelen van nieuw onderzoeksmateriaal.