Wat kunt u van een fokker verwachten?

Een verantwoordelijke fokker probeert de kans op gezondheidsproblemen zoveel mogelijk te beperken door zorgvuldig ouderdieren te selecteren.

In een koopovereenkomst wordt vastgelegd welke afspraken gelden wanneer een hond later toch een gebrek blijkt te hebben.

Fokken, selectie en genetica

Selectie van de ouderdieren is een van de belangrijkste onderdelen van verantwoord fokken.

Een reu of teef die voor de fokkerij wordt gebruikt, moet bij voorkeur een goede vertegenwoordiger zijn van zijn of haar variëteit, met een goede gezondheid en een passend karakter.

Uw eigen verantwoordelijkheid als eigenaar

Zodra de pup bij u thuis komt, begint ook uw eigen werk.

Een pup moet wennen aan mensen, situaties, geluiden en andere dieren. Goede socialisatie vraagt tijd, aandacht en geduld.

Gezondheid

Niet iedere afwijking is erfelijk. Sommige afwijkingen zijn aangeboren zonder dat ze rechtstreeks via de ouderdieren zijn doorgegeven.

Ook kan alleen de aanleg erfelijk zijn. Omgevingsfactoren kunnen vervolgens bepalen of een probleem daadwerkelijk tot uiting komt.

Denk bijvoorbeeld aan lichaamsgewicht: erfelijke aanleg kan een rol spelen, maar voeding en beweging hebben eveneens grote invloed.

Welke onderzoeken zijn mogelijk?

Voor sommige erfelijke aandoeningen bestaan betrouwbare onderzoeken. Voor veel andere aandoeningen bestaat nog geen test.

Wanneer een probleem regelmatig binnen een populatie voorkomt en er een betrouwbare test beschikbaar is, kan onderzoek van ouderdieren onderdeel worden van het fokbeleid.

Heupdysplasie

Volgens het aangeleverde artikel is onderzoek van de heupen verplicht voordat met een Belgische Herder wordt gefokt.

De ouderdieren moeten een uitslag van HD-A of HD-B hebben, of een vergelijkbaar buitenlands resultaat.

Elleboogdysplasie

Bij de Laekense Herder wordt sterk aanbevolen om ook onderzoek naar elleboogdysplasie (ED) te laten uitvoeren.

Andere gezondheidsproblemen

Andere problemen die volgens het artikel binnen de Belgische Herder kunnen voorkomen zijn:

• mono- of cryptorchidie;
• epilepsie;
• maagkanker.

De laatste twee aandoeningen worden in de aangeleverde tekst vooral genoemd bij de langharige variëteiten.

Voor dergelijke aandoeningen is preventief testen volgens de oorspronkelijke tekst niet altijd mogelijk.

De fokker moet daarom ook zoveel mogelijk informatie verzamelen over ouders, grootouders en andere familieleden.

Als er geen test bestaat

Voor veel erfelijke aandoeningen is geen genetische of andere betrouwbare test beschikbaar.

In dat geval probeert een fokker de risico’s te beperken door zoveel mogelijk informatie over de familie en voorouders te verzamelen.

Lijnteelt en inteelt

Inteelt en lijnteelt hebben in de geschiedenis een belangrijke rol gespeeld bij het ontstaan en behoud van veel hondenrassen.

Ook bij de Belgische Herder zijn in het verleden dezelfde honden regelmatig in meerdere generaties teruggekomen.

Waarom gebeurde dit?

In de beginperiode werd sterk geselecteerd om tot een homogener rastype te komen. Ook na beide wereldoorlogen was de populatie klein en moest met de beschikbare dieren verder worden gefokt.

Wat is lijnteelt?

Lijnteelt is het combineren van dieren die aan elkaar verwant zijn, vaak met als doel bepaalde eigenschappen of een bepaald type binnen een bloedlijn te behouden.

De gemeenschappelijke voorouders komen dan meerdere keren in de stamboom voor.

Wat is inteelt?

Inteelt betreft zeer nauwe verwantschap. In het artikel worden de volgende combinaties genoemd:

• vader × dochter;
• moeder × zoon;
• broer × zus;
• halfbroer × halfzus.

Volgens de aangeleverde tekst zijn dergelijke combinaties in Nederland niet toegestaan voor honden waarvoor stambomen worden aangevraagd.

Risico’s van nauwe verwantschap

Wanneer dieren met ongewenste erfelijke eigenschappen nauw met elkaar worden gecombineerd, kunnen verborgen problemen vaker zichtbaar worden in het nageslacht.

Inteeltpercentage

Het inteeltpercentage geeft aan in welke mate de ouders van een hond genetisch aan elkaar verwant zijn.

Hoe vaker dezelfde voorouders in een stamboom terugkomen, hoe groter de onderlinge verwantschap kan worden.

Iedere populatie met een beperkte omvang krijgt op termijn te maken met een zekere stijging van verwantschap.

Genetische variatie

Ook in natuurlijke populaties leven dieren vaak in relatief kleine groepen, waardoor verwantschap kan toenemen.

Nieuwe dieren uit andere groepen kunnen vervolgens voor genetische “bloedverversing” zorgen.